Co robić, gdy obraz zmusza nas do milczenia?

Co robić, gdy obraz zmusza nas do milczenia?

Wykład prof. Anny Markowskiej towarzyszący wystawie Filipa Rybkowskiego Teoria obłoków

Edukacja artystyczna często uczy nas czytania obrazów tak, jakby były tekstami – do tego stopnia, że podręczniki do rozszyfrowywania obrazów wypełniają obecnie półki księgarń. Jednak podczas przekładania obrazu na język zawsze coś się gubi. U podstaw każdego opisu leży cisza. Opierając się na książce Huberta Damischa Teoria obłoku – kluczowej inspiracji dla artysty i kuratora wystawy w MOCAK-u – wykład bada „obłok” jako potężną metaforę. To element funkcjonujący niczym cisza: przerywa utrwalone sposoby postrzegania, podważa ideologiczną pewność i wprowadza niejednoznaczność do naszego rozumienia przestrzeni i czasu. Podążając za tą ideą, Filip Rybkowski sugeruje, że obrazy zarówno opierają się językowi, jak i pozostają z nim nieuchronnie związane.

Zamiast wybierać między obrazem a tekstem, wykład zachęca do pozostania w napięciu między nimi. Razem spróbujemy rozpoznać tę rzadką, niemal świętą chwilę, kiedy – pośród zalewu słów – nagle czujemy, że coś istotnego nam umyka.

Anna Markowska jest profesorką historii sztuki, krytyczką i kuratorką. Obecnie pełni funkcję kierowniczki Zakładu Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego. Jej najnowsze badania i publikacje dotyczą powiązań między sztuką a władzą, dziedzictwa modernizmu, innowacyjnych metodologii i kontrhistorii (szczególnie w obszarze powojennej sztuki w Polsce i USA). Regularnie publikuje w „Szumie”. Ostatnie jej książki to Dlaczego Duchamp nie czesał się z przedziałkiem (Universitas, 2019) oraz Sztuka i rewolucja. Wieloperspektywiczne ujęcie sztuki polskiej zaraz po wojnie (Universitas, 2023).