Dobra robota

W ramach interwencji w MOCAK-u Marta Romankiv, Dominik Stanisławski i Łukasz Surowiec łączą się w kolektyw artystyczny, wchodząc w obszar pracy muzeum, który na co dzień pozostaje niewidoczny i uznawany za pozaartystyczny – w prace remontowo-budowlane. Przez miesiąc osoby artystyczne będą prowadzić remont Galerii Beta, przygotowując przestrzeń pod planowane wystawy i czyniąc samą infrastrukturę instytucji polem działania sztuki.

Projekt stawia pytania o warunki pracy i zasady wynagradzania w instytucjach kultury, zestawiając uznaniowy charakter honorariów artystycznych z jasno określonymi, rynkowymi stawkami obowiązującymi przy pracach budowlanych. Zadając pytanie, czym jest dobra robota, kolektyw podkreśla, że w odróżnieniu od działań artystycznych prace remontowe nigdy nie są wykonywane za darmo ani poniżej płacy minimalnej.

Odwołując się do Manifestu twórczyń i twórców sztuk wizualnych (2020) oraz zawartego w nim hasła „instytucje są nasze”, Romankiv, Stanisławski i Surowiec proponują zastanowić się nad kwestią realnego zaangażowania w funkcjonowanie muzeum. Stawiają pytanie o to, jak mogłaby wyglądać instytucja postrzegana jako przestrzeń wspólna – taka, w której osoby artystyczne kształtują nie tylko program i treści wystawiennicze, lecz także materialną infrastrukturę oraz codzienne warunki jej działania.

Marta Romankiv (ur. 1995) – urodzona we Lwowie. Artystka interdyscyplinarna, socjolożka, twórczyni instalacji, prac wideo oraz sytuacji społecznych. Studiowała na Wydziale Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego, a tytuł magistry uzyskała w Akademii Sztuki w  Szczecinie oraz Instytucie Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w  Krakowie. Swoją pracę doktorską obroniła w Akademii Sztuk Pięknych w  Gdańsku w 2025 roku. Jest laureatką między innymi międzynarodowej Nagrody Sztuki im. Marii Anto & Elsy von Freytag-Loringhoven (2023) oraz Allegro Prize (2020). Stypendystka programu rezydencyjnego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Polski Gaude Polonia (2021). Jej prace były pokazywane między innymi w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Staatliche Kunstsammlungen Dresden, Kunsthalle w Rostocku, Muzeum Narodowym w Norymberdze i Muzeum Narodowym w Kiszyniowie.

Swoją działalność skupia głównie wokół tematu nierówności społecznych, a sztukę traktuje jako przestrzeń do proponowania alternatywnych scenariuszy przyszłości. Szczególną uwagę poświęca tematom migracji oraz prawom obywatelskim i pracowniczym. Jej projekty najczęściej mają charakter partycypacyjny i sytuują się na pograniczu aktywizmu, nauk społecznych i sztuki.

Dominik Stanisławski (ur. 1979) – artysta wizualny, doktor sztuk pięknych, absolwent Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w  Krakowie. Pracuje jako adiunkt na macierzystym wydziale. Wcześniej studiował filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jest opiekunem oraz kuratorem działającym przy Galerii Wydziału Malarstwa. Współpracuje przy projekcie Ideal City z Fundacją Imago Mundi i Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jest członkiem rady programowej Somaesthetics and the Arts Center, działa w Kolektywie O.W.L. oraz w ramach współpracy ze studentami w Galerii Kuns(z)t, funkcjonującej przy Goethe-Institut Krakau.

Zajmuje się obrazem – tu centralną osią poszukiwań pozostaje kategoria wypadku (kolizji, kraksy).

Łukasz Surowiec (ur. 1985) – polski artysta interdyscyplinarny, rzeźbiarz, performer, scenograf, twórca filmów wideo, autor akcji społecznych. Ukończył Wydział Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu oraz na Universität der Künste w Berlinie. Prace Surowca prezentowane były wielokrotnie na istotnych wystawach zbiorowych w Polsce i za granicą, między innymi: Celebration w Kyoto Art Center (2018), Procedures for the Head: Polish Art Today w Kunsthalle Bratislava (2015), Critical Juncture podczas Kochi Muziris Biennale w Indiach (2014) czy podczas siódmego Berlin Biennale w Kunst Werke w Berlinie (2012). W 2017 roku był nominowany do Paszportów „Polityki” oraz do nagrody Deutsche Banku – Spojrzenia (został uhonorowany nagrodą publiczności).

W swoich obiektach i interwencjach artystycznych bada obecne stosunki społeczne, podejmuje również zagadnienia historyczne i polityczne. Jego twórczość przyjmuje formę metody umożliwiającej poznanie ukrytej rzeczywistości, ze zwróceniem uwagi na jednostki marginalizowane. Podejmując kwestie społeczne, wychodzi także poza mury oficjalnych instytucji sztuki.